نهال پیوندینهال سیب
منشا نهال سیب زرد لبنانی
برخلاف نامی که در بازار ایران جا افتاده است، منشا اصلی نهال سیب زرد لبنانی کشور لبنان نیست! این رقم برای نخستین بار در اواخر قرن نوزدهم (حدود سال ۱۸۹۰ میلادی) به صورت خودرو در مزرعهای در ایالت ویرجینیای غربی در ایالات متحده آمریکا کشف شد. پس از معرفی رسمی به بازار، به دلیل کیفیت فوقالعاده میوه، به سرعت به کشورهای دیگر از جمله لبنان منتقل شد و از آنجا که بخش عمدهای از واردات اولیه این سیب به ایران از کشور لبنان صورت گرفت، در ایران به نام «سیب زرد لبنانی» یا «سیب لبنانی» شهرت یافت.
خصوصیات میوه نهال سیب زرد لبنانی
میوه حاصل از نهال سیب زرد لبنانی دارای ویژگیهای ظاهری و طعمی بسیار ممتازی است:
- رنگ پوست: زرد طلایی یا زرد مایل به سبز (در زمان رسیدن کامل، کاملاً زرد و درخشان میشود).
- بافت و طعم: گوشت میوه سفید مایل به کرم، بسیار ترد، آبدار و با طعمی شیرین و معطر است.
- شکل و اندازه: میوهها عموماً گرد و کشیده (مخروطی شکل) با اندازه متوسط تا درشت هستند.
- خاصیت انبارداری: یکی از بزرگترین مزایای این میوه، ماندگاری بسیار بالا در سردخانه (حدود ۵ تا ۶ ماه) بدون از دست رفتن کیفیت و آبدار بودن آن است.
باردهی
نهال سیب زرد لبنانی از ارقام پربازده و زوده بازده به شمار میرود. این نهال معمولاً از سال دوم یا سوم پس از کاشت شروع به باردهی پراکنده (نوبرانه) میکند و باردهی اقتصادی و تجاری آن از سال پنجم یا ششم آغاز میشود.
در صورت رعایت اصول باغبانی، تغذیه مناسب و آبیاری منظم، میزان باردهی هر درخت بالغ بین ۵۰ تا ۸۰ کیلوگرم و تناژ برداشت آن در هر هکتار به حدود ۵۰ تا ۷۰ تن میرسد که رقمی بسیار توجیهپذیر و سودآور است.
نیاز سرمایی نهال سیب زرد لبنانی
درختان سیب برای بیدار شدن از خواب زمستانه و گلدهی منظم در بهار، نیاز به طی کردن یک دوره سرمایی مشخص دارند. نیاز سرمایی نهال سیب زرد لبنانی حدود ۷۰۰ تا ۱۵۰۰ ساعت دمای زیر ۷ درجه سانتیگراد در طول فصل پاییز و زمستان است. اگر این نیاز سرمایی برطرف نشود، شکوفههای درخت در بهار ریزش کرده و یا جوانه زنی به صورت ناقص انجام میشود.
بهترین اقلیم برای کاشت
بهترین اقلیم برای کاشت و پرورش نهال سیب زرد لبنانی، مناطق معتدل سردسیری و کوهستانی است. این درخت به تابستانهای خنک و زمستانهای سرد نیاز دارد. مناطقی که دارای پاییز و زمستان سرد و تابستانهای ملایم (بدون گرمای سوزان بالای ۴۰ درجه) هستند، بهترین کیفیت میوه را تولید میکنند؛ چرا که گرمای شدید تابستان موجب سوختگی پوست میوه و کاهش کیفیت بافت آن میشود.
نهال سیب زرد لبنانی در چه ارتفاعی از سطح دریا بهتر رشد میکند؟
ارتفاع از سطح دریا رابطه مستقیمی با دما و رطوبت هوا دارد. بهترین ارتفاع برای کاشت این نهال مناطق واقع در ارتفاع ۱۳۰۰ تا ۲۲۰۰ متر از سطح دریا است. در این ارتفاع، شرایط دمایی، میزان تابش نور خورشید و خنکی شبها به گونهای است که میوهها به رنگ زرد طلایی خوشرنگ درآمده و عطر و طعم فوقالعادهای پیدا میکنند.
مقاومت و حساسیت نهال سیب زرد لبنانی به بیماریها
این رقم مقاومت نسبتاً خوبی به سرمای شدید زمستان (تا منفی ۲۵ درجه سانتیگراد) دارد، اما در برابر بیماریها وضعیت متفاوتی دارد:
- حساسیتها: این نهال به بیماری سفیدک سطحی سیب و بیماری قارچی لکه سیاه سیب (به ویژه در مناطق مرطوب) حساس است. همچنین در برابر کرم سیب و لیسه نیاز به سمپاشیهای دورهای و پایش مداوم دارد.
- مقاومتها: مقاومت نسبی خوبی به بیماری آتشک در مقایسه با برخی ارقام حساستر دارد، اما رعایت بهداشت باغ و هرس اصولی همواره الزامی است.
خاک مناسب برای کشت
سیب زرد لبنانی برای رشد بهینه به خاکی سبک، عمیق و با زهکشی مناسب نیاز دارد.
- بافت خاک: خاکهای لومی-شنی که سرشار از مواد آلی (کمپوست و کود دامی پوسیده) باشند، بهترین گزینه هستند.
- اسیدیته (pH): pH مناسب خاک برای این درخت باید بین ۶ تا ۷.۵ (کمی اسیدی تا خنثی) باشد.
- نکته مهم: این نهال به خاکهای سنگین، رسی و غرقابی به شدت حساس است؛ زیرا ریشههای آن دچار خفگی و پوسیدگی میشوند.
زمان گلدهی نهال سیب زرد لبنانی
این نهال در دسته ارقام دیرگل تا میانگل قرار میگیرد. بسته به شرایط دمایی منطقه و زمان گرم شدن هوا در بهار، گلدهی این درخت معمولاً از اواسط تا اواخر فروردین ماه آغاز میشود. دیرگل بودن این رقم یک مزیت بزرگ به شمار میرود، زیرا خطر سرمازدگی دیررس بهاره را که در بسیاری از مناطق کوهستانی رخ میدهد، به حداقل میرساند.
عمر اقتصادی
عمر مفید و اقتصادی نهال سیب زرد لبنانی در صورت نگهداری اصولی، هرس سالانه، آبیاری منظم و کوددهی مناسب، حدود ۳۰ تا ۴۰ سال است. البته درخت ممکن است تا ۵۰ سال یا بیشتر هم زنده بماند، اما پس از گذشت ۴۰ سال، میزان باردهی و کیفیت میوههای آن رو به کاهش میگذارد و دیگر توجیه اقتصادی نخواهد داشت.
آیا نهال سیب زرد لبنانی به گردهافشان نیاز دارد
بله؛ هرچند این رقم تا حدودی خودبارور است، اما برای داشتن محصولی با کیفیت، یکدست و با نرخ تبدیل گل به میوه بالا، حتماً نیاز به کاشت رقم گردهافشان دارد. بهترین ارقام گردهافشان برای این نهال، نهال سیب قرمز لبنانی (رد دلیشز) و یا رقم گرانی اسمیت (سیب سبز) هستند. معمولاً به ازای هر ۱۰ اصله درخت سیب زرد، یک اصله درخت گردهافشان در باغ کاشته میشود.
فاصله کاشت
تعیین فاصله مناسب برای کاشت درختان جهت نوررسانی کافی و عبور ماشینآلات باغبانی بسیار مهم است. برای نهالسیب زرد لبنانی با پایه بذری، فاصله کاشت مناسب ۴×۴ متر یا ۴×۵ متر است. در صورتی که از پایههای پاکوتاه کننده (مانند پایههای مالینگ M9 یا MM106) استفاده شود، این فاصله را میتوان به ۳×۳ یا ۳×۴ متر کاهش داد.
بهترین زمان کاشت
بهترین زمان برای کاشت نهال سیب زرد لبنانی (گلدن دلیشز)، در دوره خواب زمستانه آن است. در اکثر مناطق ایران، مناسبترین زمان کاشت از اواخر پاییز (پس از ریزش کامل برگها و پیش از یخ زدن خاک) تا اواخر زمستان (قبل از بیدار شدن درخت و تورم جوانهها) است. در مناطق بسیار سردسیر، کاشت نهال در اواخر زمستان (اسفند ماه) ایمنتر است تا ریشه نهال نوپا دچار آسیب ناشی از سرمای شدید زمستان نشود.
